Và khi đến giờ, tiếng chuông reng reng giòn giã như hòa nhịp với tiếng pháo, tiếng nhạc hiệu trên chiếc radio hay bài nhạc Xuân từ chiếc cassette và những âm thanh sôi động khác của buổi giao thời đón năm mới.
Giữa nhịp sống vội vã của thời đại số, ta giật mình nhận ra, không chỉ cảnh vật mà cả những đồ vật vô tri vô giác trong nhà cũng đã biến mất hoặc bị chúng ta “thay máu” một cách lạnh lùng.
Nhiều đồ vật chỉ mới đây thôi đã lùi hẳn vào dĩ vãng, mang theo cả một trời ký ức tuổi thơ và hương vị Tết xưa.
Bây giờ, còn ai trong chúng ta vẫn nghe thấy tiếng đồng hồ báo thức lên dây cót tích tắc đều đặn trên đầu giường? Tiếng chuông reng reng đánh thức mỗi buổi sáng?
Giờ đây, chức năng báo thức của chiếc đồng hồ báo thức, kể cả những chiếc đồng hồ chạy bằng pin mới đây đã bị nuốt chửng vào màn hình điện thoại thông minh, sự chính xác lạnh lùng đã thế chỗ cho cái nhịp thở chậm rãi, nhân hậu của chiếc máy cơ.
Cùng số phận là chiếc máy cassette với hai hộc băng đối xứng. Hàng ngày tiếng nhạc từ đây vang lên không chỉ giúp thư giãn cho chủ nhân, mà cả những người hàng xóm. Rồi Tết đến, chiếc máy lại được chuẩn bị thêm những cuốn băng nhạc Xuân mới. Tiếng rít nhẹ của cuộn băng từ từ quay, âm thanh hơi rè nhưng ấm áp, ngân nga những ca khúc “Chúc Mừng Năm Mới” rộn rã, vui tai.
Đôi khi, băng bị rối, phải dùng chiếc đũa hoặc cây bút chì cắm vào bánh răng để kiên nhẫn quấn lại từng vòng... Một thao tác khi hồi tưởng lại đong đầy cảm xúc mà những kho nhạc trực tuyến khổng lồ ngày nay không thể nào tái tạo được.
Nhắc đến Tết, lại nhớ đến chiếc đầu video (VCR) cồng kềnh, hay chiếc đầu đĩa CD/DVD sang trọng hơn sau này? Đó là trung tâm giải trí của mọi gia đình. Cả nhà quây quần bên nhau, háo hức chờ đợi những cuốn băng hài kịch, những bộ phim hành động Mỹ hay Hồng Kông, những album nhạc yêu thích.
Thời ấy mấy ai đủ tiền để mua đầy đủ những cuốn băng video phim bộ hàng chục tập. Thế là phải ra cửa hàng cho thuê băng để thế chân và thuê từng tập về coi. Lại nói đến băng cũ, băng rối vì được người ta coi nhiều đang chiếu bị kẹt, hình ảnh bị sọc bị nhảy cũng không làm mất đi niềm đam mê phim ảnh.
Giờ đây chỉ cần một cái chạm tay trên Smart TV, một cái lướt nhẹ trên điện thoại thông minh, thế giới giải trí mở ra vô tận, nhưng cái cảm giác cùng nhau chờ đợi, cùng nhau thưởng thức một cách tập trung, trọn vẹn dường như đã nhạt đi rất nhiều.
Những vật dụng ấy, trong không gian quá vãng, là nhân chứng thầm lặng của biết bao mùa Xuân sum họp, là nơi lưu giữ những thói quen và nghi thức gia đình không thể thay thế. Chúng là một phần của “linh hồn” ngôi nhà, một phần của bản sắc cá nhân mà ta đã vô tình đánh mất trong cuộc đua công nghệ. Xuân này, khi dọn dẹp nhà cửa, nếu vô tình bắt gặp một chiếc băng cassette cũ kỹ hay một chiếc đầu đĩa bị bụi phủ mờ, đừng vội vứt bỏ. Hãy lau chùi và đặt nó ở một góc trang trọng. Hãy để những thiết bị này nhắc nhở ta về một thời quá vãng đầy ắp tình người và sự kiên nhẫn, nhắc nhở ta rằng: Công nghệ có thể khiến cuộc sống nhanh hơn, nhưng chính những ký ức chậm rãi mới làm nên ý nghĩa của mỗi độ Xuân về.
THEO KIẾN TRÚC & ĐỜI SỐNG SỐ XUÂN 2026