Vườn nào đèn nấy

10/12/2020 - Tư vấn phong thủy
Tác giả: Bài KTS Hà Anh Tuấn ảnh Khánh Phương

Nhà tôi (dạng biệt thự có sân bao quanh) làm xong năm vừa qua, bắt đầu dọn vào ở nhưng đang băn khoăn về bố trí chiếu sáng sân vườn. Xin hỏi việc bố trí đèn cho sân vườn có cần tuân thủ phong thủy hay không, và nên lưu ý những yếu tố nào? Phạm Văn Nam, Q. Thủ Đức. TP.HCM

 
Khoảng sân trước lối vào nhà (minh đường) luôn cần nguồn sáng đầy đủ, tươi tắn dù bài trí theo kiểu truyền thống hay hiện đại
 
Nếu ban ngày ánh sáng tự nhiên là dạng trong (nhà) âm - ngoài (sân) dương, thì khi màn đêm buông xuống, nhà nhà lên đèn sẽ đảo ngược thành trong dương ngoài âm. Phần sân vườn chung quanh của mỗi nhà dù to hay nhỏ về ban đêm đều tiềm ẩn các nguy cơ tối tăm, ẩm thấp, âm thịnh dương suy so với phần nhà ở. Đa phần vườn quanh nhà ở thời hiện đại mang nhiều yếu tố ngắm cảnh, thư giãn nhiều hơn là vườn để canh tác sản xuất. Trừ đi phần cây lá ao hồ, nhà vườn thôn dã thường có màu sắc - ánh sáng thiên về âm, le lói, ít ỏi, mang cảm giác buồn tẻ, thâm trầm. Còn nhà vườn hiện đại (biệt thự, nhà phố có sân vườn...) kiểu Tây phương lại thiên về dương nhiều hơn, có tính nổi bật đôi khi gần với sự phô trương. Cả hai cách làm này xét toàn diện theo xu thế kiến trúc bền vững đều không được cân bằng âm dương, bởi sân vườn luôn mang tính hỗ trợ, nâng đỡ ngôi nhà chính, đồng thời vây bọc, che chở phần cư ngụ bên trong, nên cần xét theo âm dương hài hòa vừa đủ để bố trí, tùy trường hợp cụ thể.
Khi nhà làm theo dạng có sân “cứng” nhiều, trên nền đất cao, cây cỏ chung quanh thấp, thưa, có nhiều khoảng trống... thì dùng ánh sáng đi cùng màu sắc - chất liệu nghiêng về tính âm nhiều hơn. Tính âm thể hiện qua cao độ đặt đèn từ trung bình đến thấp, ánh sáng khuếch tán qua vòm cây, mặt nước, giấu đèn sau đá sau bụi, dùng đèn cảm ứng tự động tắt khi không có người đi lại... mà các khu resort hiện nay có chuyên gia thiết kế ánh sáng chuyên nghiệp đều áp dụng khá tốt. Trường hợp nếu khu vườn quanh nhà rậm rạp, đất thấp trũng, có nhà khác che chắn, bóng râm nhiều, gần ao hồ ẩm ướt… thì nên bổ sung yếu tố dương nhiều hơn cho phần chiếu sáng sân vườn, như dùng đèn theo tầng nấc, kết hợp đèn điểm với đèn pha mạnh rõ ràng ở những vị trí lối rẽ, điểm nhấn. Có thể phối hợp đèn nhiều màu cho từng khu vực trong sân vườn để tạo khác biệt, tránh đặt đèn quá mờ ảo, tránh dùng ánh sáng âm hắt ngược lên dễ gây ra hiệu ứng âm u, ma quái. 
Tóm lại, nên căn cứ vào phong cách, kiểu dáng, bố trí của phần nhà và vườn quanh nhà để bố trí chiếu sáng tương ứng với âm dương, ngũ hành. Có thể tạm phân loại một số hình thức chiếu sáng và màu sắc đèn liên quan đến tính chất ngũ hành của sân vườn như sau: 
* Nhà - sân vườn theo lối truyền thống Việt Nam, Á Đông: thiên về mộc và thổ, nhiều chất liệu tự nhiên, màu chủ đạo là nâu, vàng, xanh lá… thì chọn đèn theo lối trung hòa (thổ và hỏa) chủ yếu ánh sáng vàng, giảm độ gay gắt, ánh sáng được lọc và hắt qua chụp hoặc mảng che chắn gián tiếp, nhẹ nhàng.
* Nhà - sân vườn theo kiểu phương Tây cổ điển: mang nhiều tính thổ và kim, đường nét kỷ hà, mảng miếng cây cối xén tỉa kỹ lưỡng... thì hệ thống đèn nên phân tán rộng đều, cần ánh sáng tươi tắn trang nhã, màu theo kim (trắng, ánh kim). Tuy nhiên cần lưu ý kiểu dáng đèn hợp mẫu nhà và không xa lạ với môi trường nhiệt đới.
* Nhà - sân vườn thiết kế kiểu phương Đông đương đại: không gian mở và tối giản được đề cao, nên mang đặc thù ngũ hành của bộ ba kim - thủy - mộc, màu sắc và ánh sáng có sự pha trộn giữa hiện đại với truyền thống, đèn phối hợp tương phản nhẹ, có chuyển tiếp. Có thể “vay mượn” ánh sáng của khối nhà bên trong hắt ra nhằm bổ sung cho sân vườn bên ngoài, tạo sự gắn kết trong ngoài tốt hơn.  
 
Dạng sân vườn kiểu hiện đại, vườn khô cần các bố trí chiếu sáng theo mảng kết hợp nhấn từng điểm giúp đem lại nhiều góc nhìn thú vị và thư giãn
 

 

Sân vườn kiểu mộc mạc Á Đông dân dã hợp với lối chiếu sáng trung hòa thổ và hỏa, ánh sáng ấm áp, lẩn khuất với cây xanh, mặt nước
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 106

Các tin khác